Skip to content

AKORI EKO: ATUNYEWO AWON EYA GBOLOHUN

    Gbolohun ni oro tabi akojopo oro ti o ni itumo. Gbolohun le je ipede ti o ni itumo tabi ni ise ti o n se nibikibi ti o ba ti jeyo. Bakan naa a le pe gbolohun ni oro ti a le pin si spola oro-oruko ati apola ise.

    ISORI GBOLOHUN EDE YORUBA

    1. Gbolohun eleyo oro-ise tabi gbolohun abode
    2. Gbolohun alakanpo
    3. Gbolohun ibeere
    4. Gbolohun olopo oro-ise
    5. Gbolohun alaye
    6. Gbolohun ase
    7. Gbolohun iyisodi
    8. Gbolohun iba tabi kani
    9. Gbolohun akiyesi alatenumo
    10. Gbolohun asodoruko
    11. Gbolohun eleyo oro-ise tabi gbolohun abode: eyi ni ipede tabi afo ti o ni oro-ise kan ninu. Irufe gbolohun yii ni a tun mo si gbolohun kukuru. Bi apeere:
    12. Bisi sun
    13. Dayo gun igi

    iii. Fadekemi we gele

    1. Gbolohun alakanpo: eui ni ipede tabi gbolohun ti a lo oro asopo lati so gbolohun meji tabi ju bee lo po di eyo gbolohun kan soso. Bi apeere:

    Ile re tobi, iyara re kere = ile re tobi sugbon iyara re kere

    Temidayo lo si ibi ayeye naa

    Adeyemi lo si ibi ayeye naa

    = Temidayo ati Adeyemi lo si ibi ayeye naa

    1. Gbolohun ibeere: eyi ni awon gbolohun ti a fi n se ibeere. Awon wunren gbolohun ibeere ni, da, nko, tani, ati bee bee lo. Bi apeere:

    Adegoke da?

    Badejo nko?

    Ta ni o wa nibe?

    1. Gbolohun olopo oro-ise: gbolohun yii naa ni a mo si gbolohun onibo. Gbolohun yii maa n ju eyo oro-ise kan lo, oro-ise inu gbolohun yii le je meji tabi meta. Bi apeere:

    Mo jeun mo si yo

    Won n rin won n yan won si se oge

    Ise asetilewa: Ko apeere meji lori orisii gbolhun ti o mo

     

    ITESIWAJU ISE LORI ISORI GBOLOHUN

    1. Gbolohun alaye: eyi ni gbolhun ti a n lo lati so bi n kan se ri. Bi apeere:

    Won ti jewo bi oro ti se ri gan-an

    Iwe meweaa ni Bolude ka

    Ojo naa fere wu oku ole

    1. Gbolohun iba tabi kani: eyi ni gbolohun ti a fi n so bi nkan se ri ati idi ti o fi ri bee. Atoka re ni ‘bi’, ‘kaka’, ati ‘dipo’. Bi apeere:

    Bi mo ma lowo maa dara

    Kaka ki n jale, maa di eru

    Dipo ki n ra eran, maar a eba

    1. Gbolohun iyisodi: awon oro atoka gbolohun yii ni ‘ko’, ‘kii’, ‘ko’, ‘ma’. Bi apeere:

    Bisi ko wan i ana

    Femi o ri osere naa

    Akande kii wa si ipade dede

    Jegede kii je ewa

    1. Gbolohun akiyesi alatenumo: A maa n fi pe akiyesi si apa ibikan pato tabi koko kan ninu odidi gbolohun nipa lilo ‘ni’ ninu gbolohun abode ti a fe se atenumo. Bi apeere:

    Mo ra ile tuntun ni Abuja

    Rira ni mo ra ile

    Abuja ni mot i ra ile tuntun

    1. Gbolohun Ase: Eyi maa n waye nipo ipede ti o je kan-an nipa fun eniti a ba soro. A maa n lo o gege bi igba ti a fi n mu u je dandan fun eni naa. Bi apeere:

    Dake je!

    Dide duro ati bee bee lo

     

    Ise asetilewa

    Ko apeere kan-kan lori orisii gbolohun ti o se le ni ki o si ko meji lori gbolohun asodoruko.

     

    See also

    AKORI EKO: EWI AKOMOLEDE

    AKORI EKO: APOLA INU EDE YORUBA

    ASA ISINKU NI ILE YORUBA

    FONOLOJI EDE YORUBA

    AKOLE ISE: AROKO KIKO

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    Get Fully Funded Scholarships

    Free Visa, Free Scholarship Abroad

               Click Here to Apply